ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ หน่วยงานราชการและหน่วยงานเอกชนต้องดำเนินการเพื่อรองรับปัญหาเหล่านี้ที่เกิดขึ้น ซึ่งสังคมผู้สูงอายุนั้นมีปัญหาหลายอย่างด้วยด้วย ซึ่งในด้านสุขภาพเองก็มีปัญหาเรื่องภาวะสมองเสื่อมหรืออัลไซเมอร์ ที่มักจะเกิดขึ้นในหมู่ผู้สูงอายุ ซึ่งทางที่จะป้องกันและรักษาจำเป็นต้องให้คนในครอบครัวช่วยดูแล เพราะฉะนั้นวันนี้เราเลยมีข้อมูลเกี่ยวกับสภาวะสมองเสื่อมมาให้คุณอ่าน และทำความเข้าใจ
ภาวะสมองเสื่อมคืออะไร ทำความเข้าใจกันก่อน
ภาวะสมองเสื่อม หรือโรคอัลไซเมอร์ คือ การลดลงของความสามารถในการคิดเชิงบวก อารมณ์และพฤติกรรมที่ผิดปกติ เช่น ลืมสิ่งที่เคยจดจำได้ง่าย ลืมชื่อคนที่รู้จัก หรือลืมการทำสิ่งที่ทำมาโดยสม่ำเสมอ ภาวะสมองเสื่อมเป็นโรคที่เกิดจากการสูญเสียเซลล์สมอง โดยส่วนที่เสียไปเป็นส่วนที่เกี่ยวข้องกับความจำ และการคิดเชิงบวก อาการของภาวะสมองเสื่อมอาจเกิดขึ้นเรื่อย ๆ และมีความรุนแรงมากขึ้นจนกว่าจะทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถดำเนินชีวิตประจำวันได้โดยปกติ ภาวะสมองเสื่อมเป็นโรคที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ แต่ก็อาจเกิดขึ้นในผู้อื่นโดยสาเหตุต่าง ๆ ได้เช่นกัน เช่น ภาวะกลัว ภาวะซึมเศร้า ภาวะไมเกรน เป็นต้น
ความแตกต่างระหว่างอาการหลงลืม กับ โรคอัลไซเมอร์
หลงลืมตามวัยแบบทั่วไป
โดยปกติแล้วเมื่อเราอายุมากกว่า 60 ปี สมองของเราจะถดถอยตามวัย อาจมีการคิดช้า ใช้เวลาในการนึกมากขึ้น ตัดสินใจแย่ลง อาจจะเริ่มมีหลงลืม เช่น เริ่มหาของที่จะใช้ไม่เจอ หากระเป๋าสตางค์ไม่เจอ จำที่จอดรถไม่ได้ หรืออาจจะนึกชื่อเพื่อน ลูกหลานที่ไม่ได้เจอกันนานไม่ได้ แต่เมื่อมีการบอกใบ้ ความจำก็จะกลับมา แต่ยังสามารถช่วยเหลือตัวเองในกิจวัตรประจำวันได้
หากมีอาการหลงลืมเข้าข่ายอัลไซเมอร์
อาการนี้จะมีลักษณะที่จำไม่ได้เลยว่าเหตุการณ์นั้นเกิดอะไรขึ้น นึกอย่างไรก็นึกไม่ออก หรือล้มแล้วก็ลืมเลย ลืมแม้กระทั่งทักษะการใช้เครื่องมือในชีวิตประจำวัน หรืออาจจะถึงขั้นลืมชื่อคนในครอบครัว ลืมว่าตัวเองเป็นใคร จำหน้าคนในครอบครัวไม่ได้ เช่น เปิดฝักบัวไม่เป็น ลืมวิธีกดรีโมท ซึ่งการเสื่อมของสมองจะค่อยเป็นค่อยไป และเป็นไปอย่างต่อเนื่อง ทำให้ส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน
สาเหตุอาการอัลไซเมอร์ หรือ สภาวะสมองเสื่อม
อาการอัลไซเมอร์เกิดขึ้นเนื่องจากการสูญเสียเซลล์ประสาทในสมอง ซึ่งสาเหตุสำคัญที่จะทำให้เกิดการสูญเสียเซลล์ประสาทนี้ได้แก่การสะสมของโปรตีนชนิดต่าง ๆ ในสมอง ทำให้เกิดเส้นใยเล็กน้อย (fibrils) และก้อนที่เรียกว่า plaques ซึ่งอาจจะทำให้เกิดการทำงานผิดปกติของเนื้อเยื่อสมองและการสูญเสียเซลล์ประสาท นอกจากนี้ยังมีสาเหตุอื่น ๆ เช่น พันธุกรรม การเกิดภาวะคลื่นไฟฟ้าสมองผิดปกติ โรคหลอดเลือดในสมอง การสูบบุหรี่และการดื่มแอลกอฮอล์ เป็นต้น